Quy trình vệ sinh dụng cụ phẫu thuật chỉnh hình cần tuân thủ nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn, tránh nhiễm khuẩn. Dưới đây là các bước chi tiết:
1. Xử lý ngay sau phẫu thuật
- Rửa sơ bộ: Ngâm dụng cụ vào dung dịch chống đông máu (nước muối sinh lý hoặc dung dịch enzyme) để ngăn máu và mô khô bám.
- Tháo rời bộ phận: Tách các dụng cụ có thể tháo rời (kìm, kéo, máy khoan xương…) để làm sạch kẽ hở.
2. Làm sạch cơ học
- Rửa thủ công:
- Dùng bàn chải mềm và chất tẩy rửa enzyme/chuyên dụng.
- Chải kỹ các khe, khớp nối, ren vít.
- Tránh dùng vật cứng gây trầy xước.
- Máy rửa siêu âm:
- Ngâm dụng cụ trong dung dịch tẩy rửa, chạy máy siêu âm 10–15 phút để loại bỏ vụn nhỏ.
- Rửa lại bằng nước cất để tránh lắng cặn.
3. Khử khuẩn và sấy khô
- Ngâm khử khuẩn: Dùng dung dịch khử khuẩn (ví dụ: Glutaraldehyde 2%) nếu dụng cụ không chịu nhiệt.
- Sấy khô: Lau khô bằng khăn vô trùng hoặc sấy khô tự động.
4. Kiểm tra chất lượng
- Quan sát: Đảm bảo không còn máu, mô, hoặc cặn bẩn.
- Kiểm tra hư hỏng: Răng cưa mòn, lỏng khớp, gỉ sét… Cần loại bỏ dụng cụ hỏng.
5. Bôi trơn (nếu cần)
- Dùng dầu bôi trơn chuyên dụng cho dụng cụ y tế (water-soluble), tránh dầu khoáng.
6. Tiệt trùng
- Hấp tiệt trùng (Autoclave):
- Nhiệt độ: 121–134°C, áp suất 15–30 psi, thời gian 15–30 phút (tùy dụng cụ).
- Dùng cho dụng cụ chịu nhiệt (thép không gỉ).
- Hóa chất hoặc Plasma:
- Dùng ethylene oxide hoặc hydrogen peroxide plasma cho dụng cụ nhạy nhiệt.
- Đảm bảo thời gian tiếp xúc và xả khí đúng quy trình.
7. Bảo quản
- Đóng gói vô trùng: Dùng túi/khay hấp tiệt trùng, ghi rõ ngày tiệt trùng và hạn dùng.
- Lưu kho: Nơi khô ráo, nhiệt độ phòng, tránh tiếp xúc với bụi/ẩm.
Lưu ý đặc biệt cho dụng cụ chỉnh hình
- Dụng cụ phức tạp: Máy khoan, đinh, nẹp vít cần tháo rời và làm sạch kỹ kẽ hở.
- Chống ăn mòn: Tránh dùng chất tẩy chloride cho dụng cụ kim loại.
- Tuân thủ hướng dẫn nhà sản xuất: Đặc biệt với dụng cụ điện, máy móc.
An toàn cho nhân viên
- Mang PPE: Găng tay, kính bảo hộ, áo choàng.
- Xử lý chất thải y tế đúng quy định.
Ghi chép và giám sát
- Lưu lại lịch sử tiệt trùng, kiểm tra định kỳ chất lượng dụng cụ.
Áp dụng các bước này giúp kéo dài tuổi thọ dụng cụ và đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.
